Wat is factoring, en wanneer is het de juiste keuze?

Waar factoring vandaan komt

Factoring is ouder dan de bank zoals je die nu kent. Het woord komt van het Latijnse facere, doen of handelen, en een factor was oorspronkelijk geen financier maar een handelsagent. In de transatlantische textielhandel verkochten factors goederen namens Europese producenten, en ze schoten daarbij geld voor nog voordat de lading verkocht was.

Dat voorschot bleek op den duur waardevoller dan de handelsfunctie zelf, en in de twintigste eeuw splitste die rol zich af. Wat overbleef was een zuiver financieel product: geld tegen openstaande vorderingen. In Nederland groeide factoring vooral na 2008, toen banken terughoudender werden met werkkapitaalkrediet aan het MKB. Ondernemers zochten financiering die wel meebewoog met hun omzet.

Welk probleem factoring oplost

Tussen leveren en betaald krijgen zit een gat. Je klant heeft 30 tot 60 dagen betaaltermijn, internationaal soms langer, terwijl jouw kant gewoon doorloopt. Lonen, leveranciers en vaste lasten betaal je per week of per maand. Dat gat financier je dus zelf.

Bij een stabiele omzet is dat te overzien. Bij groei wordt het een rem, en dat is het punt dat ondernemers vaak verrast. Meer omzet betekent meer openstaande facturen en dus meer geld dat vastzit, waardoor groeien liquiditeit kost voordat het oplevert. Factoring haalt die rem eraf. Je levert je factuur aan, de financier betaalt een groot deel direct uit, en je klant betaalt later op zijn eigen termijn.

Hoe factoring zich verhoudt tot andere vormen

Factoring is geen vervanging van alles. Het is een van de mogelijke routes, en welke past hangt af van waar je kapitaal vastzit.

Tegenover bankkrediet

Een bankkrediet heeft een vaste limiet, gebaseerd op je situatie van toen. Die limiet beweegt niet mee met je omzet van nu. Groei je hard, dan loop je tegen dat plafond aan en moet je opnieuw onderhandelen, met een nieuwe beoordeling en nieuwe zekerheden.

Een factoringlijn werkt andersom en schaalt mee met je facturatie, zonder heronderhandeling. Daar staat tegenover dat je per factuur betaalt, waar een krediet een vaste rentelast heeft. De volledige vergelijking staat in factoring of bankkrediet.

Tegenover voorraadfinanciering

De vraag is simpel: waar zit je geld vast? Zit het in debiteuren, dan is factoring de logische route. Zit het in grondstoffen, halffabricaten of handelsvoorraad, dan doet voorraadfinanciering hetzelfde werk aan de andere kant van de balans. In handels- en productiebedrijven zit het vaak op allebei de plekken. Dan is de combinatie sterker dan een van de twee afzonderlijk.

Tegenover een bedrijfslening

Een bedrijfslening is geen werkkapitaaloplossing in de dagelijkse zin. Het is een instrument om een vastgelopen situatie los te trekken. Denk aan het herstructureren van bestaande leningen, of aan het uitkopen van een bank die niet verder wil. Vaak is dat de stap die factoring pas mogelijk maakt.

De verpanding, en waarom het daar vaak vastloopt

Dit is in de praktijk het grootste struikelblok, en het wordt zelden vooraf benoemd. Banken dekken zich breed in: bij een krediet worden debiteuren, voorraad en soms vastgoed samen verpand, ook als het krediet zelf bescheiden is.

Het gevolg merk je pas als je verder wilt. Je zoekt alternatieve financiering en krijgt te horen dat je zekerheden al vastliggen. De bank wil niet bijlenen en laat de onderpanden ook niet los. Zo ontstaat een patstelling: op papier heb je een gezonde debiteurenportefeuille, maar je kunt er niets mee. Hoe dat pandrecht werkt en wat je eraan kunt doen, lees je in wat is verpanding.

Die patstelling is oplosbaar. Een financier kan de bestaande verpanding overnemen, waarna de zekerheden weer inzetbaar zijn, en meestal gebeurt dat via een bedrijfslening die de bankpositie uitkoopt. Het blijft wel precisiewerk. Er zijn meerdere partijen bij betrokken en de volgorde van handelen luistert nauw, dus laat je financier de regie voeren zodat jij er niet tussen komt te staan.

Wanneer factoring past

Factoring werkt goed als je zakelijke afnemers hebt met een betaaltermijn, en als je omzet groeit of schommelt. Het past bij bedrijven waar de kosten voor de baten uit lopen, zoals uitzenden, transport, bouw en internationale handel.

Wanneer factoring minder past

Je betaalt per factuur, en bij zeer lage marges tellen die kosten zwaarder dan bij een ruimere marge. Reken het dus door voordat je tekent.

Bij traditionele factoring zien je klanten dat je een financier gebruikt. In veel sectoren is dat gangbaar. Bij een gevoelige klantrelatie is het een afweging die je bewust moet maken. Verkoop je vooral aan consumenten, of word je direct betaald, dan valt de basis onder factoring weg. Er is dan geen betaaltermijn om te overbruggen.

Wat je hieraan hebt

De kernvraag is niet of factoring goed of slecht is, maar waar jouw kapitaal vastzit en of je zekerheden vrij zijn om in te zetten. Beantwoord die twee, en de keuze tussen factoring, voorraadfinanciering en een bedrijfslening wordt een stuk overzichtelijker.